جايگاه سازمان هاي غير دولتي(NGO) در اينترنت
علي محمد آقازماني
استاد راهنما:
ناشر:هموطن
تاریخ نشر:(24/تير/1384
سازمان هاي غير دولتي يا همان NGO ها ، يکي از ارکان رشد دموکراسي در کشورهاي پيشرفته به شمار مي آيد و همان طور که آقاي خاتمي ، رئيس جمهور چند روز پيش اظهار داشتند ، رسالت ارزشمندي در جوامع پيشرفته دارند. اين سازمان ها که با حضور مردم و براي مردم با اهدافي اکثرا غير اقتصادي فعاليت مي کنند ، مي توانند در ايجاد يک توازن همگون و فراگير در عرصه هاي مختلف جامعه ، بر اساس مولفه هاي تاثير گذار بر فرهنگ و سياست و اقتصاد ، اثر بخش باشند.
بر اساس يک تحقيق اجمالي که بر روي رفتار سازماني سازمان هاي غير دولتي امروز دنيا انجام شده است ، مي توان به اين استنباط دست يافت که توجه سازمان هاي غير دولتي به مقوله وب ، بيش از ان که جنبه گستراندن فعاليت هاي NGO به عرصه وب داشته باشد ، به عنوان ابزاري فراگير جهت جذب مخاطب در نظر گرفته شده است . در اين گزارش اجمالي ، به حضور اين سازمان ها در وب اشاره خواهيم کرد و راه هاي گسترش فعاليت هاي اين مراکز را در پهنه جهاني وب ، پيشنهاد مي کنيم.
سايت سازمان ملي جوانان
سازمان ملي جوانان به عنوان متصدي امور سازمان هاي غير دولتي کشور ، سال ها است که فعاليت گسترده اي را در مراکز استان ها داشته است و بر همين اساس ، پايگاه اطلاع رساني قوي و به روزي را راه اندازي کرده است . گوگل بيش از 9000 نتيجه جست و جو در مورد کليد واژه سازمان ملي جوانان به کاربران خود ارائه مي کند که در صدر اين نتايج ، نشاني سايت : http://www.nyoir.org قرار دارد . خبرگزاري جامعه جوانان ايران که در نشاني : http://www.syna.ir قرار دارد ، تا کنون اخبار و مطالب متنوعي را درباره اين سازمان ها در وب منتشر کرده است که اميدواريم ديگر خبرگزاري هاي رسمي کشور ، براي رونق فعاليت مبتني بر وب اين سازمان ها ، بخش جداگانه اي به فعاليت هاي ngo هاي رسمي کشور ، اختصاص دهند.
در پايگاه ارزنده سازمان ملي جوانان ، بخش جداگانه و نسبتا کاملي در مورد سازمان هاي غير دولتي کشور و نحوه ثبت ان ارائه شده است که در نشاني وبي : http://www.nyoir.org/ngo/ngo.asp قابل دسترس است . در اين بخش ، فهرست تشکل هاي غير دولتي ، مباني نظري تشکيل سازمان هاي غير دولتي ، شکل گيري و ساماندهي اين نهادها به همراه اطلاعاتي در مورد ثبت اين نهادها ارائه شده است . اگر مي خواهيد در وب ، اطلاعات کاملي در مورد تشکل هاي غير دولتي ثبت شده بيابيد ، به نشاني http://www.nyoir.org/ngo/list/search.asp مراجعه کنيد.
بر اساس نام تشکل ، محدوده استاني فعاليت و موضوع فعاليت تشکل که ميتواند از موسيقي باشد تا فناوري اطلاعات ، به جست و جو بپردازيد. بر اساس تحقيقي که نگارنده انجام داده است ، اکثر سازمان هاي غير دولتي ثبت شده در اين مرکز ، فاقد يک سايت اطلاع رساني قوي بودند که اين امر در مخاطب پذيري و جذب عضو و گسترش فعاليت هاي اين تشکل ها نقش مستقيم دارد. يکي از پايگاه هاي اطلاع رساني خوبي که درمورد موانع پيش روي سازمان هاي غير دولتي کشور به ارائه مطالب پرداخته است ، کميته حمايت از کودکان خياباني ايران است که در آدرس :
www.iranstreetchildren.com/index.php/article/more/152/ مطالبي را ارائه کرده است .
در بين سايت هاي فعال در زمينه سازمان هاي غير دولتي سايت انجمن اجتماعي ايران که در نشاني : www.iransocialforum.org/public/ قرار گرفته است ، پايگاهي است که براي تبادل ديدگاه هاي وبي در مورد جايگاه تشکل هاي غير دولتي ايران ، مناسب است . منابعي درمورد ان جي او ها ، در سايت : www.ngoresources.org نيز قابل مشاهده و پيگيري است .
NGO ها در وب
علاوه بر معدود سايت هاي فعال در زمينه ان جي او ها به فارسي در اينترنت ، سايت هاي متعددي به زبان انگليسي درباره مراکز فعال NGO در کشورهاي مختلف راه اندازي شده است . GOOGLE براي کلمه NON GOVERNMENTL ORGANIZATION بيش از 891 هزار نتيجه جست و جو ارائه مي دهد که در صدر اين نتايج ، سايت سازمان هاي غير دولتي قاره آمريکا http://www.ngo.org قرار دارد .
در اين پايگاه که به عنوان يک مدل قابل بررسي است ، در مورد نحوه شکل گيري ، ارتباط و حقوق مادي و معنوي اين تشکل ها به صورت کلي و با ديد مخاطب پذير و مخاطب گرا ، اطلاعاتي بر اساس قابليت هاي مالتي مديا (صوت و تصوير) ارائه شده است . حرکت به سوي جذب کاربران بيش تر از طريق وب ، امري است که امروزه بسياري از سايت هاي تشکل هاي غير دولتي به ان مي انديشند. يکي از پايگاه هاي آمريکاي شمالي که در مورد اهميت فعاليت اين تشکل ها به صورت دقيق کار کرده است و هر سال اطلاعات و امارهاي خوبي را در اين زمينه منتشر مي کند ، پايگاه http://www.communication.gc.ca/ مي باشد که به سازمان هاي غير دولتي کانادا اشاره دارد . اين سايت توانسته است به نوعي ،دکترين الکترونيکي مربوط به مخاطب پذيري و تبليغات تشکل هاي غير دولتي کانادا را در وب عرضه کند . در مورد فهرست پايگاه هاي وب تشکل هاي غير دولتي در اينترنت ، نشاني هاي متعددي وجود دارد که يکي از اين نشاني ها ، مربوط به مراکز غير دولتي کشورهاي شرق اروپا است که در نشاني : www.ngonet.org قابل دسترس است . اين دايرکتوري ها مي تواند کمک شاياني به مخاطبان سرگرداني باشد که علاقمند عضويت در اين مراکز غير دولتي هستند.
استفاده از تانسيل ها و تجارب چيدمان و اطلاع رساني اين پايگاه ها ، امر مهمي است که صدها سازمان غير دولتي رسمي کشور ، بايد به ان توجه ويژه اي مبذول دارند. از 2 سال پيش تا کنون ، وبلاگ فارسي خيلي خوبي در مورد فعاليت هاي متنوع برخي از سازمان هاي غير دولتي در وب ايجاد شده است .
وبلاگ http://iranngonews.persianblog.com پايگاهي است که به طور مرتب هر چند روز يک بار ، اطلاعات و اخبار سازمان هاي غير دولتي ايران را در پورتال وبي خود قرار مي دهد . سعيد نوري نشاط ، سردبير اين وبلاگ در يک گفت و گوي اينترنتي با نگارنده اين گزارش اظهار داشت که اين وبلاگ توانسته است تعامل خوبي جهت اطلاع رساني و ارتباط برخي از تشکل هاي غير دولتي تهراني در وب ايجاد کند .اين پايگاه که بي شک مخاطبان وبي زيادي هم دارد تحت سايت پرشين بلاگ فعاليت مي کند و به عنوان تنها وبلاگ مربوط به سازمان هاي غير دولتي در اين سايت ايندکس شده است .
به دليل اهميت سازمان هاي غير دولتي در وب ، سايت پرشين بلاگ اخيرا دايرکتوري وبلاگ هاي فعال در زمينه NGO را ايجاد کرده است که اميدواريم زمينه براي ارتقاي فعاليت هاي وبي اين تشکل ها در اينترنت ايجاد شود.
علاوه بر اين ، گروه هايي که در سايت YAHOO در زمينه هاي مختلف توسط کاربران اين سايت محبوب ايجاد شده است ، خود يک سازمان غير دولتي غير رسمي در وب است که بستر ارتباطي کاربران را بر روي يک موضوع فراهم مي کند. اخيرا گروهي در ياهو توسط ايرانيان در مورد سازمان هاي غير دولتي ايجاد شده است که در نشاني اينترنتي : http://groups.yahoo.com/group/ngonews قابل مشاهده است . البته براي استفاده از مطالب اين گروه ، بايد در ان عضو شويد.
فناوري روز و تشکل هاي غير دولتي
همان طور که در بخش هاي قبلي توضيح داده شد ، امروز با گسترش فناوري اطلاعات و ارتباطات و الالخصوص دردسترس شدن اينترنت در حوزه هاي مختلف صنعتي و سياسي در کشور ، تغيير رويکرد اطلاع رساني و ارتباطي تشکل هاي غير دولتي از حالت سنتي متمرکز به فرمت جديد غير متمرکز ، غير قابل اجتناب است . اين که يک تشکيلاتي بخواهد با تعداد اعضاي موسس خود و يا نهايت ، عضو گيري بر اساس افراد متعلقه به محله يا شهرهاي اطراف ، به کار خود ادامه دهد ، معنا و مفهوم رسالت يک سازمان غير دولتي فراگير را نقض کرده است .
اولين هدف غايي اين چنين سازمان هايي ، بسط و گسترش بهينه و هدفمند ارتباطات در مجموعه اي از افراد داراي هويت فرهنگي و انديشه اي خاص و متناسب است . چرا که پايه هر ارتباطي ، وجود يک مجموعه باز و پويايي است که با محيط پيرامون خود در تعامل فکري و مادي باشد. اين تشکل ها ، هسته چنين مجموعه هايي هستند که براي دهکده جهاني هزاره سوم ، يک نياز غير قابل انکار به شمار مي ايند. بنابراين استفاده از ظرفيت هاي فناوري هاي نو ، در جهت تعامل بهتر و بيش تر با جهان پيرامون ، اصلي است که سازمان هاي غير دولتي کشور بايد به ان توجه خاص کنند. دکتر سيد محمد دادگران در کتاب مباني ارتباطات جمعي ، در فصل وِيژگي جوامع جديد ،در مورد نياز مجموعه هاي انساني دموکراتيک از وسايل ارتباطات جمعي (MASS COMMUNICATION) چنين مي گويد :
در اجتماعي که به سبب تراکم جمعيت ، شناسايي افراد و ارتباط مستقيم بين ان ها ممکن نباشد ، برقراري ارتباط بايد از طريق وسايل غير مستقيم صورت گيرد . زيرا در يک جامعه بزرگ و نا متجانس ، برقراري ارتباط در تمامي سطوح مشکل است . اي اين رو وسايل ارتباط جمعي مي توانند انبوهي از اطلاعات را در حوزه وسيعي گسترش دهند و ميان طيف هاي گوناگون اجتماعي پيوند برقرار سازند.
راهکارهايي براي توسعه وبي ngo ها
به هر حال توجه به وسائل ارتباط جمعي در گسترش عملکردهاي قانوني رويکردهاي ملي يا فرامليتي بنيادهاي غير دولتي کشور ، يکي از راهکارهاي حذف موانع پيش روي اين سازمان ها به شمار مي آيد. وقتي که صدها تشکل غير دولتي کشور ، از يک پايگاه اطلاع رساني قوي برخوردار نباشند ، در حقيقت خود را از ديد حداقل 5 ميليون کاربر اينترنت ايران پنهان کرده اند .
پتانسيلي که در صورت فراهم شدن ظرفيت هاي ارتباطي و نرم افزاري لازم ، مي تواند گسترش ارتباطات کاربران را با اين تشکل هاي دموکراتيک غير دولتي به همراه داشته باشد و بستر خوبي را براي پر کردن اوقات فراغت جوانان ايجاد کند. غني سازي برنامه هاي جوانان ، راه هاي بسياري دارد که قطعا يکي از ان ها ، ايجاد بسترهاي الکترونيکي جهت رشد و شکل گيري سازمان هاي غير دولتي در فضاي ديجيتال است . اگر مسئولان ذيربط بتوانند امکانات و فرهنگ لازم را براي اين تشکل هاي رسمي فراهم کنند ، هدايت کاربران سرگردان مستقر در چت روم هاي بي هدف و سايت هاي تفريحي بي ثمر فيلم و موسيقي ، به خوبي امکان پذير است . ايجاد مکان هاي بحث الکترونيکي در سايت هاي تشکل هاي غير دولتي و ايجاد تعامل فکري و فيزيکي بين اعضاي ان در چارچوب مباني نظري و فکري سازمان هاي غير دولتي ، هدفي است که تشکيل ان ، نتايج موثري را به همراه خواهد داشت .
ايجاد تسهيلات بانکي براي تشکل هايي که قصد اطلاع رساني در فضاي وب را دارند ، مساله مهمي است که دولت ، بايد با درنظر گرفتن نقش حمايتي خود و نه نقش مستقيم عملگرا ، به ان جامه عمل بپوشاند.
پيشنهاداتي که در جهت گسترش فعاليت الکترونيکي تشکل هاي غير دولتي مي توان ارائه داشت به شرح زير است :
1-سازمان ملي جوانان ، براي هر تشکلي که رسما ثبت مي شود ، حداقل يک صفحه در داخل سايت خود براي اطلاع رساني اين تشکل قرار دهد و با تکميل بخش اطلاعاتي اين تشکل ها ، دايرکتوري پايگاه هاي وب اين مراکز را ارائه کند
2-خبرگزاري جوانان ايران ، بخش تشکل هاي غير دولتي را به بخش هاي اطلاع رساني سايت اضافه کند و نام سايت هاي ايجاد شده را اعلام عمومي کند
3-پژوهشگاه دانش هاي بنيادي ايران به پيشنهاد ما و در صورت صلاحديد ، پسوند .ngo.ir را ايجاد و در اختيار کليه مراکز رسمي فعال در زمينه تشکل هاي غير دولتي قرار دهد
4-شهرداري تهران ، فرهنگسراهاي شهر را موظف کند تا در برنامه جامع حمايت از تشکل هاي غير دولتي ، يک روز از هفته را به بحث و تبادل نظر در مورد فعاليت هاي تشکل هاي غير دولتي هر محله و انعکاس مطالب صوتي و تصويري ان در سايت اينترنتي اداره شهرداري مربوطه ، اختصاص دهد .
اميدواريم در اينده نزديک به همان اندازه که شاهد فعاليت سايت ها و وبلاگ هاي شخصي و حقوقي در اينترنت هستيم ، بتوانيم در مورد سايت هاي جديد التاسيس مربوط به تشکل هاي غير دولتي کشور در اينترنت که مي توانند نقش مهمي در توليد محتواي فارسي و جو سازي فرهنگي و عقيدتي و علمي خوبي ، ايفا کنند ، باشيم
